1. Ana Sayfa
  2. Makale
  3. Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) Hastalığı ve Merak Edilenler
Trendlerdeki Yazı

Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) Hastalığı ve Merak Edilenler

Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF - Familial Mediterranean Fever) genetik geçişli bir hastalıktır. FMF ile ilgili tecrübe ve merak edilenler bu yazımızda.

akdeniz-atesi
1

İngilizcesi “Familial Mediterranean Fever” olan bu genetik rahatsızlığın çevirisi ve doğru ismi: Ailesel Akdeniz Ateşi ‘dir. Genellikle şiddetli karın ağrısı şikayeti ile doktora giden hastalara ağrıların sebebi olarak bir çok teşhis konulabilir. Bu yazımda öncelikle hastalığın ne olduğundan, daha sonra ise yaşadığım nöbetlerden edindiğim tecrübelerime en sonda ise hastalığa dair merak edilebilecek sorulara cevap verecek ve yorumlayacağım.

"<yoastmark

Ailesel Akdeniz ateşi hastalığı, bir diğer ismi ile Ermeni hastalığı genellikle Orta doğu ülkelerinde görülen genetik yapıya bağlı olarak gelişen ateşli bir hastalık olarak karşımıza çıkar. Sürekli olarak karın ve göğüs ağrısı, eklem ağrısı, tekrarlayan ateş gibi belirtiler ile birlikte gelişir. Birçok nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte genetik faktörleri yüksek olduğu için Ailevi Akdeniz ateşi olarak da isimlendirilir.

Bu yazımızda Ailesel Akdeniz ateşi hastalığı nedirAilesel Akdeniz ateşi hastalığının belirtileri ve Akdeniz ateşi hastalığı tedavisi nasıl yapılmalıdır gibi akla takılan sorulara yanıtlar bulmaya çalışacağız.

Öncelikle Akdeniz ateşi hastalığı belirtileri genellikle 5 ile 15 yaşları arasında meydana gelir ve sürekli olarak tekrar eden ateşlenmeler ve karın ile göğüste ağrılar şeklinde ortaya çıkar. Akdeniz ateşi hastalığına yakalanan bireylerde zaman içerisinde deride nezle gibi kızarıklıklar görülebilir ve ayrıca Akdeniz ateşi hastalığı yaşayan kişiler diğer normal kişilere oranla psikiyatrik problemleri daha fazla yaşarlar.

Akdeniz ateşi hastalığı ilk başlarda şiddetli olarak ortaya çıkar ve ardından yavaş yavaş hafifler. Hastalığın etkisi 1 haftadan sonra kaybolmaya başlar.

Ailesel Akdeniz Ateşi – FMF Nedir?

Ailesel Akdeniz Ateşi halk arasında FMF olarak bilinen bu hastalıkta hasta nöbetler esnasında çok şiddetli karın ağrılarına maruz kalır. Bu ağrılar o kadar büyüktür ki, doktora tedavi amaçlı gidildiğinde apandisit teşhisi rahatlıkla konur, bu yüzden bu hastaların büyük çoğunluğu apandisit ameliyatı olur. FMF, ataklar halinde tekrarlayan, en çok 3-4 gün sürebilen, ateşin de eşlik ettiği karın zarında iltihaplanma nedeniyle karın ağrısı, göğüs kafesinde ağrı ve batma hissi ve eklem ağrısı-şişliği ile görülebilir. Bazen bacakların ön yüzünde deride kızarıklık da bu listeye eklenebilir. Genellikle bu nöbetler hiç tedavi edilmese bile 3-4 gün içinde kendiliğinden geçebilir. Tekrarlayan ataklar  zaman içinde vücudumuzda “amiloid” adı verilen proteinin birikmesine neden olur. “Amiloid” en sıklıkla böbreklerde birikerek, kronik böbrek yetmezliğine neden olabilir. Daha az olarak damar çeperlerinde birikerek “vaskülit” tablosuna yol açabilir.

Ailesel Akdeniz Ateşi – FMF Teşhisi Nasıl Konur?

Ben üniversite yıllarımda nöbetlerimin artmasından dolayı Ankara Gazi Hastanesinde Tıbbi Genetik Raporu alarak teşhis konulan bir taşıyıcıyım. Tanı koyabilmek için klinik bulgulara, aile öyküsüne, muayene bulgularına ve laboratuvar testlerine gerek duyulur. Bu testler kısaca “lokosit yüksekliği” sedimantasyon artışı, CRP  yüksekliği ve fibrınojen yüksekliğide birlikte Ailevi Akdeniz Ateşi tanısı desteklenir. Hastalarda genetik inceleme yapılmasının yararı sınırlıdır çünkü bu güne kadar tanımlanan mutasyonlar Ailevi  Akdeniz Ateşi hastalarının ancak %80’inde pozitif bulunabilir. Bununla birlikte, tipik olmayan olgularda genetik analizin yararı olabilir.

Öncelikle burada dikkat edilmesi gereken husus şudur: Ateşlenme ile birlikte vücudun çeşitli yerlerinde ağrılar oluşması durumunda bu hastalıktan şüphe duyulması gerekir. FMF hastalığı aslında kolay teşhis edilebilen bir hastalık değildir ve hastalık genelde genetik bazı testler sonucunda ortaya çıkarılır. Özellikle karın ve göğüs bölgesinde ağrı ile birlikte ilerleyen ateşlenmeleri varsa Akdeniz ateşi hastalığı şüphesi ile doktora başvurabilirsiniz.

Hastalığın teşhis edilebilmesi için herhangi bir hastanede iç hastalıkları uzmanına başvurulması gerekir. Detaylı olarak testler yapıldıktan sonra doktorunuz hastalığın teşhisini size söyleyecektir.

FMF hastalığı kimlerde daha fazla görülür?

FMF hastalığı genellikle Akdeniz ve çevresinde yaşayan insanlarda görüldüğü için bu ismi almıştır. Genel olarak 5 ile 15 yaş arası çocuklarda görülse de erişkinlik çağından sonraki dönemlerde de hastalık ortaya çıkabilmektedir Ayrıca FMF hastalığının görülme oranı erkeklerde daha fazladır.

FMF’in Tedavisi Mümkün Müdür?

Hastalığın tedavisi Kolşisin tedavisi ömür boyu sürmelidir. Kolşisinin tedavisi ailevi FMF hastaları için güvenli ve uygun ve yaşamsal önemde bir tedavi olduğu bilinmektedir. Kolşisin, AAA ataklarını ve amiloidozun gelişimini önlemede etkilidir. Amiloidoz gelişme riski olan hastalara kolşisin (0.5 mg veya 0.6 mg 2×1) başlanmalıdır. Diğer gruplarda risk daha düşük olsa da kolşisin tedavisi gerekir. Hasta hamile kalsa da kullanılması önerilir. Kolşisinin bebek üzerinde zararlı bir etkisi gösterilmemiştir.

Akdeniz Ateşi Askerlik Yapmaya Engel midir?

Evet, ailesel akdeniz ateşi askerlikten sizi muaf edecektir. Peki bunu nasıl yapacağız diyorsanız biliyorsunuz ki son düzenlemeler ile askeri hastaneler haricinde devlet hastaneleri de sağlık kurulları sayesinde askerlik muayenesine izin vermektedir. Hastalığın ilgili bölümleri sayılan dahiliye, ramotoloji gibi bölüm doktorları tarafından size konulacak bir FMF, akdeniz ateşi teşhisi sayesinde askerlikten muaf edilirsiniz.

Peki bu teşhis kolay bir şekilde elde ediliyor mu? Buna verilecek en net cevap hayırdır. Eğer hali hazırda varsa bir genetik raporunuz veya ilaç raporunuz bunları doktorunuza sunmanız işinizi kolaylaştıracaktır. Bunların haricinde elinizde bir belge olmadan ben FMF hastasıyım demeniz size bir avantaj sunmayacaktır. Ya bir genetik testten geçerek FMF teşhisi konulmalıdır ya da doktorunuz size sadece bir erteleme vererek askerlikten muaf etmeyecektir.

kolsin-ilac
Kolsin İlacı

Ailesel Akdeniz Ateşi – FMF Hastası Engelli Raporu Alabilir Mi?

Konumuza başlarken hastalığın ne olduğundan bahsedelim; Akdeniz ateşi hastalığı (FMF) veya halk arasında Ermeni hastalığı olarak bilinen ve genellikle Türk, Yahudi, Arap ve Ortadoğu ülkelerinde görülen genetik, kalıtsal bir hastalıktır. Oldukça dikkate alınması gerekmektedir. Türkiye’de bahsi geçen hastalığın görünme oranı 1/4000 ve 1/1000 olarak belirlenmiştir. Oranların farklı olmasındaki oran esnekliği, ülkedeki coğrafi konumlara göre değişiklik göstermesinden dolayıdır. Hastalığın Türkiye’de yaklaşık 100.000’in üzerinde bireyde olduğu saptanmıştır.(Oran baz alınmıştır.) Otozomal resesif kalıtıma sahip bu hastalığın sorumlu geni araştırılmıştır. 16. kromozomun kısa kolunda (16p 13-3) olduğu saptanmıştır.

u konuda bir çok soru geliyor fakat FMF hastası engelli raporu alamıyor. Çünkü hastalığın nöbetleri haricinde günlük yaşamı etkileyen bir yanı bulunmamaktadır. Hastaneye gittiğinizde nöbet geçirmediğiniz sürece bazen tahlillerde bile bir anormallik görünmeyebiliyor. Hatta askerlikten muaf edilmesi gereken FMF hastalığında çoğu kez asker adayları hastalığını ispat edemediğinden erteleme almaktadır. Bu gibi sorunların ortadan kaldırılması için yapılması gereken ilk şey bir genetik rapor almaktır.

Alacağınız bir genetik raporu ile hastalığı taşıdığınızı ispat edebilir, askerlikten muaf olabilir hatta iş yerinizde amirlerinizden atak günleri için izin alabilirsiniz. Hatırlatmakta fayda var ki, FMF hastalığı iş görmez raporu almaya yetmiyor. Bu gibi sebeplerden dolayı FMF hastasıyım engelli raporu alabilir miyim diyorsanız cevap oldukça net: hayır.

ailesel-akdeniz-atesi-besin

Uzak Durmanız Gereken Besinler

Bu besinler; Tüketime hazır gıdalar, abur – cubur, beyaz unla üretilmiş gıdalar, yağlı yiyecekler, gazlı içecekler, kızartmalar ve trans yağ içeren ürünler. Ayrıca bazı besinleri de tüketirken, daha az tüketmeye başlamalısınız. Bu besinler ise; Peynir, Kahve. Eğer hastada B12 vitamin eksikliğinden dolayı oluşan birkaç farklı hastalık türediyse, önerdiğimiz besinleri tüketmelidir. Etkisi hala az ise, kesinlikle bir uzman doktora danışmalısınız. B12 vitamini eksikliğinden dolayı oluşan enfeksiyon hastalıklarında; Enfeksiyonu azaltmak için önerdiğimiz besinler mevcuttur. Bunlar ise; Balık yağı, Omega 3 içeren besinler, Zeytin Yağı, Kabak Çekirdeği, Fındık Yağı, Meyve – Sebze, Balık, Tavuk, Et, Ceviz Yağı, Avakoda Yağı. Bahsi geçen ürünleri tüketerek, Kolsin ilacı kullanımı yüzünden oluşan eksik B12’den dolayı üreyen enfeksiyon azalabilir.

Gelelim hastalık ile ilgili benim edindiğim tecrübelere:

  • Hastalığın kesin ve kalıcı bir tedavisi yok.
  • Her karın ağrısı FMF belirtisi değildir.
  • FMF şüphesi tıbbi genetik rapor alındığında anlaşılıyor.
  • Nöbetler bende en fazla 24 saat sürüyor.
  • Nöbetin başlangıcı ile bitişi arasında bol ılık su tüketimi daha rahat hissettiriyor.
  • FMF nöbeti sırasında dayanamayacak kadar ağrılarınız olursa bir Parol ağrı kesici öneririm.
  • Yine nöbet sırasında kolsin ilacının yapabileceği bir şey yok, sıcak su torbası bir nebze kendinizi iyi hissettirebilir.
  • Kolsin veya colisişin ilaçlarınızı aksatmadan kullanmalısınız.
  • Kesinlikle stres, ani duygu değişimlerinden uzak bir hayat sürmelisiniz.
  • Sporu hayatınıza dahil etmeli ve düzenli olarak devam etmelisiniz.
  • FMF hastaları askerliğe elverişli değildir raporu almanıza yeterlidir.
  • Hastanelerde romatoloji servisinde iyi bir doktora görünmelisiniz. Periyodik olarak tedavinize devam etmelisiniz.

Daha fazla kafanıza takılan bir şey olursa aşağıya yorum olarak yazabilir ya da iletişim sayfamızdan bana ulaşabilirsiniz.

Yorum Yap

Yorum Yap